(www.unesco.org/manifesto2000)

Op 4 maart 1999 werd een grote actie gestart om 100 miljoen handtekeningen te verzamelen van mensen over de hele wereld onder het zogenaamde ‘Manifest 2000 voor een Cultuur van Vrede en Geweldloosheid’. Dit Manifest is opgesteld door een groep winnaars en winnaressen van de Nobelprijs voor de Vrede. Zij stellen nadrukkelijk dat het hier niet om een gewone handtekeningenactie gaat, maar dat iedereen die het Manifest ondertekent zich ook werkelijk verbindt om zelf verantwoordelijkheid te nemen voor vrede in de wereld. De Verenigde Naties hebben het jaar 2000 uitgeroepen tot het ‘Internationale Jaar voor een Vredescultuur’, en het is in het kader daarvan dat de actie rond het Manifest gezien moet worden. Het is de bedoeling dat de handtekeningen in september van dit jaar worden aangeboden aan de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties. Er zijn al heel veel handtekeningen verzameld, waaronder die van Tony Blair, Jacques Chirac, de eerste minister en de minister van buitenlandse zaken van Vietnam, Nelson Mandela en de Dalai Lama.

Verderop deze pagina vindt u een Nederlandse vertaling van het Manifest. Mensen die vertrouwd zijn met Thich Nhat Hanhs onderricht zullen onmiddellijk de overeenkomst zien met zijn verwoording van de vijf klassieke boeddhistische leefregels, door hem de Vijf Aandachtsoefeningen genoemd. Deze overeenkomst is geen toeval. Het daarom misschien leuk iets meer te weten over de achtergrond van de totstandkoming van het Manifest.

We gaan een eindje terug in de tijd. In 1968 waren er in Parijs vredesbesprekingen begonnen die in 1973 zouden leiden tot het einde van de oorlog in Vietnam. Thay (zoals Thich Nhat Hanh door zijn studenten en vrienden genoemd wordt) was in die tijd in Parijs als voorzitter van een organisatie, de Vietnamese Buddhist Peace Delegation to the Paris Peace Accords, die de stem van de gewone Vietnamees wilde laten horen tijdens deze vredesbesprekingen. Deze organisatie ondernam ook allerlei activiteiten om geld in te zamelen voor sociale hulpprojecten in het zo zwaar getroffen Vietnam. In verband daarmee kwam Thay in 1972 in contact met een jonge Parijzenaar, Pierre Marchand, toen 17 jaar oud. In zijn lezing van 5 maart 2000 in Den Haag vertelt Thay het volgende over deze jongeman, en zijn latere rol bij de totstandkoming van het Manifest 2000.
Pierre kon niet goed met zijn vader, een rijke zakenman, opschieten, en hield ervan om naar het kantoor van de delegatie te komen om allerlei klusjes te doen. Het programma om adoptie-ouders op afstand te vinden voor Vietnamese weeskinderen bestond toen al, en het was vooral met dit werk dat Pierre kwam helpen. Maar hij hield er ook van om na het werk met Thay liedjes te zingen bij de gitaar. Hij had behalve een grote toewijding ook een groot organisatietalent, en niet lang daarna richtte hij zelf een grote hulporganisatie op voor kinderen in de Derde Wereld. Een paar jaar geleden begon Pierre actie te ondernemen in de richting van de Verenigde Naties om het jaar 2000 uit te roepen tot een aan de vrede gewijd jaar, en het eerste decennium als een decennium dat in het teken zou staan van vrede en geweldloosheid voor alle kinderen ter wereld. Tegelijk begon hij contact te zoeken met mensen die de Nobelprijs voor de Vrede gewonnen hadden met het verzoek om hem in dit initiatief te steunen. Pierre heeft een groot talent om mensen samen te brengen voor een goede zaak, en zo slaagde hij er niet alleen in de Nobelprijswinnaars achter zijn initiatief te krijgen, maar ook vele anderen, en het resultaat is geweest dat de Verenigde Naties inderdaad het jaar 2000 en de jaren 2000-2010 in het teken hebben gesteld dat Pierre voor ogen stond. Vervolgens heeft Pierre de Unesco, de verantwoordelijke organisatie, en het comité van Nobelprijswinnaars voorgesteld om de Vijf Aandachtsoefeningen aan te nemen als leidraad voor het werken aan een cultuur van vrede en geweldloosheid, maar om een aantal redenen werd dat idee verworpen. Wel is toen de groep Nobelprijswinnaars aan de slag gegaan om iets vergelijkbaars te formuleren, en zo is het Manifest 2000 tot stand gekomen (aldus Thay in zijn lezing).

Gezien deze achtergrond is het geen wonder dat Thay zeer betrokken is bij het Manifest. Hij heeft er het laatste half jaar veel over gesproken, en roept ons allen op te tekenen. En, uiteraard, niet alleen te tekenen, maar de zes punten ook daadwerkelijk in de praktijk te brengen.

MANIFEST 2000
voor een Cultuur van Vrede en Geweldloosheid

Omdat het jaar 2000 een nieuw begin moet vormen en de mensheid een kans moet bieden om met zijn allen de cultuur van oorlog en geweld te veranderen in een cultuur van vrede en geweldloosheid;

Omdat deze hervorming van ons allen vraagt om ons in te zetten, en zij jonge mensen en de komende generaties de waarden moet aanreiken die hen kunnen inspireren een wereld vorm te geven die gebaseerd is op rechtvaardigheid, solidariteit, vrijheid, waardigheid, harmonie en welvaart voor allen;

Omdat een vredescultuur een basis kan bieden voor een duurzame ontwikkeling, de bescherming van het milieu, en het welzijn van iedereen;

Omdat ik besef medeverantwoordelijk te zijn voor de toekomst van de mensheid, en vooral voor de kinderen van vandaag en morgen;

Verbind ik me om dagelijks, in mijn gezin, mijn werk, mijn naaste omgeving, mijn land, en het deel van de wereld waar ik woon.

Al het leven te eerbiedigen
Ik beloof het leven en de waardigheid van ieder mens, zonder discriminatie en vooroordelen te eerbiedigen.

Geweld te verwerpen
Ik beloof actief geweldloos te handelen en geweld in al zijn vormen - lichamelijk, seksueel, psychologisch, economisch en sociaal - te verwerpen, vooral tegenover de meest misdeelden en kwetsbaren, zoals kinderen en jongeren.

Met anderen te delen
Ik beloof mijn tijd en materiële middelen ruimhartig te delen om een einde te maken aan uitsluiting, onrechtvaardigheid en economische onderdrukking.

Te luisteren om te begrijpen
Ik beloof de vrijheid van expressie en culturele verscheidenheid te verdedigen, en altijd uitwisseling en luisteren te stellen boven fanatisme, laster en afwijzing.

Zorg te dragen voor onze planeet
Ik beloof verantwoorde vormen van consumptie te bevorderen, evenals manieren van ontwikkeling die alle levensvormen respecteren, en het natuurlijk evenwicht op onze planeet beschermen.

Solidariteit opnieuw te ontdekken
Ik beloof bij te dragen aan de ontwikkeling van de gemeenschap waartoe ik behoor met volwaardige deelname van vrouwen en respect voor democratische beginselen, om zo gezamenlijk te komen tot nieuwe vormen van solidariteit.