Hartsoetra

De prajnaparamita (het hart van het volmaakte inzicht) of hartsoetra wordt beschouwd als de kern van het mahayana onderricht. Het wordt in boeddhistische gemeenschappen overal ter wereld dagelijks gereciteerd.
De literatuur over de hartsoetra dateert van het begin van de christelijke jaartelling. Deze soetra wordt dus al zo’n 2000 bestudeert en uitgelegd. Sinds een eeuw is de tekst in het Engels beschikbaar en is de tekst ook naar het Nederlands vertaald.
Deze korte tekst (slechts 16 zinnen en een mantra) bevat eigenlijk alle inzichten uit andere soetras die handelen over het hart van volmaakt inzicht. Het is na een eerste lezing een wat moeilijk te begrijpen tekst. In het boekje ‘Vorm is leegte, leegte is vorm’ geeft Thich Nhat Hanh een zeer helder commentaar op deze soetra. De enigszins cryptisch aandoende tekst van de soetra zelf  wordt hierdoor een stuk begrijpelijker. En Thich Nhat Hanh komt in zijn lezingen regelmatig terug op het begrip ‘Interzijn’. Dit begrip heeft een direct verband met de hartsoetra.
De hartsoetra maakt onderdeel uit van veel van de ceremoniën in de Plum Village traditie en is door Bert Evens op muziek gezet. Titia Thierens heeft er vervolgens weer voor gezorgd dat de muziek op notenschrift is gesteld. Zo is door de inspanning van velen deze mooie soetra beschikbaar gekomen voor gebruik in de Nederlandstalige sangha.

Hieronder vindt je de links naar de tekst met accenten en het notenschrift en kun je de muziek afspelen.

Bladmuziek

Tekst met accenten

Het Hart van de Prajnaparamita (Hartsoetra) 

De Bodhisattva Avalokita,
Zich bewegende in de diepe stroom van de Bevrijdende Wijsheid,
Scheen licht op de vijf skandha's
En zag in dat ze  leeg zijn.
Deze doorgronding verloste hem van al het lijden.

[Bell 1 x]

Luister Shariputra:
vorm is leegte en leegte is vorm.
Vorm is niet anders dan leegte, leegte is niet anders dan vorm.
Zo is het ook met gevoelens, waarnemingen, mentale vormingen en bewustzijn.

[Bell 1 x]

Luister Shariputra:
alle verschijnselen zijn van nature leeg.
Zij ontstaan noch vergaan,
zijn rein noch onrein en
nemen toe noch af.
Daarom is er in leegte geen vorm, geen gevoel,
geen waarneming, geen mentale vorming en geen bewustzijn.
Geen oog, oor, neus, tong, lichaam noch geest.
Geen vorm, klank, geur, smaak, tast, noch object van de geest.
Geen werelden van elementen (van ogen tot geestbewustzijn),
geen onderling afhankelijke oorsprongen en geen einde daarvan
(van onwetendheid tot dood en verval).
Geen lijden, geen oorzaak van lijden,
Geen einde aan  lijden en geen pad.
Geen wijsheid en niets te verwezenlijken.

[Bell 1 x]

Omdat er niets te verwezenlijken is,
Ondervinden de Bodhisatva's, verankerd in de Bevrijdende Wijsheid,
geen belemmeringen in hun geest.
Vrij van belemmeringen, kennen zij geen angst,
bevrijden zich voorgoed van alle illusies en realiseren volmaakt Nirwana.
Dankzij deze Bevrijdende Wijsheid
Ervaren de Boeddha's van verleden, heden en de toekomst
de hoogste, ware en volmaakte verlichting.

[Bell 1 x]

Daarom is de Bevrijdende wijsheid,
de ultieme mantra, de ongeëvenaarde mantra,
de onomstotelijke waarheid
die al het leed vernietigt.
Laten we haar verkondigen:
Gegaan, gegaan, overgegaan, volledig overgegaan, ontwaakt, ontwaakt!

Gate, Gate, Paragate, Parasamgate, Bodhi Svaha
Gate, Gate, Paragate, Parasamgate, Bodhi Svaha
Gate, Gate, Paragate, Parasamgate, Bodhi Svaha