Mindfulness in de traditie van Thich Nhat Hanh

Blog - How can I be of service?

Blog - How can I be of service?

Tjonge jonge jonge, het waren me de afgelopen weken wel. Ik heb mijn geliefde en vertrouwde omgeving in België tijdelijk ingeruild voor Californië, waar ik een meditation teacher training volg bij Tara Brach en Jack Kornfield. Het verlangen om mijn liefde voor meditatie uit te dragen was blijkbaar groter dan de gehechtheid aan mijn leven thuis. 

Ik ben er zelf een beetje van verschoten, want naar het andere eind van de wereld verhuizen stond niet meteen op mijn verlanglijstje. Maar kijk, hier zit ik dan. De eerste weken waren pittig, maar ontzettend leerrijk. Leni goes USA: part one! 

Pittig, zei ik net. Dat zou je misschien niet verwachten van iemand in het immer zonnige Santa Cruz, omringd door de majestueuze oceaan en paradijselijke natuur. Als je op deze prachtige plek niet gelukkig kan zijn, waar dan wel? Het deed me eens te meer beseffen dat geluk niet afhangt van uiterlijke omstandigheden, maar van je eigen state of mind.

Unhappiness in paradise

En mijn geest was bedrukt en somber, waardoor de fenomenale landschappen niet helemaal konden binnenkomen. Alsof er een sluier voor zat. Gelukkig heb ik de afgelopen jaren geleerd om mezelf niet te forceren om te genieten of om gelukkig te zijn. Dat werkt net averechts. De somberheid was natuurlijk niet zo aangenaam, maar ik wist dat ertegen vechten het alleen maar erger zou maken. Dus probeerde ik te zijn met de somberte, de zwaarte, de droefenis. Het duurte enige tijd voor het weer opklaarde. Mijn geduld werd danig op de proef gesteld. En tussendoor ontmoette ik allerlei oude vertrouwden: onzekerheid, sociale faalangst, eenzaamheid, minderwaardigheid. En ook de weerstand ertegen, en het verlangen om er vrij van te zijn. Het was er allemaal. Ik probeerde erbij te blijven en zacht te zijn voor mezelf, maar bij momenten was het erg, welja, pittig.

The Trance of Unworthiness, revisited…

Waar ik vooral tegenaan liep, was het allesoverheersende gevoel van niet goed genoeg te zijn (deficient, flawed, inadequate). Allerlei gedachten gingen hiermee gepaard, zoals Ik doe er niet toe, Mensen vinden me niet leuk, Ik mag er niet zijn, Ik ben niet gewenst, en zo kan ik nog een tijdje doorgaan. Ontzettend pijnlijk om gevangen te zitten in deze overtuigingen. Ze riepen veel onzekerheid en angst in me op. Terechtkomen in een nieuwe omgeving met allemaal nieuwe mensen, bracht deze diepgewortelde overtuigingen weer aan het licht. Ik zat volledig vast in de Trance of Unworthiness, zoals Tara Brach het noemt. Zie ook deze blogpost.

Na een tijdje merkte ik een subtiele verschuiving op. In plaats van gefocust te zijn op wat andere mensen van me vinden en of ik al dan niet gewenst ben, begon ik me de vraag te stellen wat ik zelf kon bijdragen, wat ik zelf aan anderen te bieden had. Waar eerst de behoeften aan waardering en gezien worden erg op de voorgrond stonden, verschoof mijn aandacht naar wat ik zelf kon geven. ‘How can I be of service?’ was de vraag die in mij kwam opgeweld en die stilaan een ander perspectief bood op de situatie. Ik kwam in contact met mijn eigen behoefte aan geven en delen, en vanuit die plaats van overvloed en dienstbaarheid vervaagde mijn gevoel van behoeftigheid. Natuurlijk leeft in mij nog steeds de behoefte aan waardering, en onzekerheid of minderwaardigheid zijn nooit veraf, maar ze voelen nu minder dwingend en kwellend. Ik kan niet zeggen dat ik hier iets voor gedaan heb, het ontstond eerder vanzelf. Een wonderlijk proces, gewoon door niet te vechten tegen wat is…

Met deze verschuiving groeit in mij ook het besef dat ik misschien wel degelijk iets te bieden heb. Dat ik goed genoeg ben zoals ik ben. Rationeel weet ik dat natuurlijk wel – dat ik een leuk iemand ben en het beste met iedereen voor heb – maar vaak zit er onderhuids een gevoel van tekortschieten of deficiency, zoals Brené Brown het noemt. Dat dit besef van goed genoeg te zijn, een geschenk te zijn aan de wereld, van in wezen goed te zijn, mag doordringen tot in iedere vezel van mijn lichaam en ziel. En in iedere cel van alle levende wezens. Dat wens ik ons allemaal ten diepste toe.

Leni is beoefenaar en Wake Upper in de traditie van Thich Nhat Hanh (Leuven). Momenteel in de VS voor training Mindfulness Teacher.
Tekst overgenomen van haar blog Living, Loving, Learning 16 juni 2017