Als ik geluk heb ervaar ik in de stilte contact met iets veel groters. Je zou denken dat besef van interzijn niet goed mogelijk is in een land zoals Oekraïne, maar dat blijkt vreemd genoeg niet helemaal waar.
Ik stopte vlak voor vertrek het boekje ‘Overdenkingen in Eenzaamheid’ van Thomas Merton in mijn tas, tussen powerbanks, zaklampen, oordoppen, zwarte thee, een thermoskan, en mijn mini-bel. Merton schrijft over de waarde voor onze geest op juist díe plekken op aarde die ogenschijnlijk geen waarde hebben. Vroeger waren dat onherbergzame plekken vol gevaren: de woestijn, de oceaan, de hoogste berg. En dat is nog steeds zo maar nu zijn dat hele andere plekken. De schuilkelder in Kyev is er één van. Ik probeer het boekje te lezen maar dat lukt hier alleen wanneer ik dat hardop doe. En dat voelt te ongemakkelijk in de schuilkelder.
Ik adem in en vertel mezelf tegen beter weten in dat ik weet dat ik inadem. Hopelijk weet ik mijn inademing later weer te vinden maar nu even niet want het luchtalarm gaat weer af en het maakt me bang. Net als de Oekraïners pak ik mijn telefoon, kijk ik op Air Alert App en probeer in te schatten of er écht gevaar is. De Oekraïners blijven er ogenschijnlijk vrij onverstoorbaar onder. Maar ik nog niet. Ik ben nog maar een beginner op oorlogsgebied. Ik ben hier pas twee dagen. Mijn hart bloedt voor de mensen hier en klopt sneller dan het kloppen moet door stress. In gedachten vraag ik goede raad van Thay en 'hoor' dat het niet gaat om mijn hartslag en zelfs niet om mijn adem, maar puur om mindfulness, 'that is what counts much more than your heartbeat'. Dankjewel lieve Thay.
Onder meer via vele apps gevuld door vrijwilligers die de banen van raketten, drones en MIGs proberen te voorspellen, tonen Oekraïners hun onvoorstelbare veerkracht. De bijdragen zijn doorspekt met opbeurende grappen, geestige GIFjes en spreuken, vooral bij een ‘all clear’ sign: 'May the Force be with you' zegt de stem die ook het alarm afgaf. En zo is het: de kracht in ons vinden om ons ware menszijn te blijven beoefenen, juist onder woestijnomstandigheden.
Wanneer ik weer terug op mijn kamer ben, open ik het raam. Frisse lucht. Nacht. Geluksgevoel dat ik relatief veilig ben in een duur hotel midden in het oude centrum. En ik voel dankbaarheid. Dat is hier dé bron van mijn kunnen aanraken van het interzijn, bij gebrek aan stilte.
Het is 02.19uur. May the force be with me. Ik doe het licht uit en ga, eindelijk, slapen.