Terug naar hoofdinhoud

Mindfulness
in de traditie van Thich Nhat Hanh

14 november 2026

De Wereld in je kopje thee

Door Evelyn van de Veen

Ooit was thee een dure delicatesse die door adellijke dames werd bewaard in zilveren kistjes met een slot erop. Thee drinken werd vanzelf een gewichtig moment. Die tijden zijn voorbij, al heb je nog wel dure thee. Maar ons zakje Pickwick uit de supermarkt, tja, dat is iets heel gewoons.

Gelukkig herinnert Thay ons eraan dat een kopje thee een wonder is, waar de hele wereld, de hele kosmos aan bijdraagt. Een tijd geleden had ik het daarover met mijn partner. Dat ik probeer stil te staan bij wat er allemaal in mijn kopje thee zit, en dat ik er dan extra van geniet. Hij houdt niet van thee, maar begreep wel goed waar ik het over had. Zó goed zelfs, dat hij een grote tekening maakte met míjn kopje thee als middelpunt, en een overzicht van wat er zoal bij komt kijken om dit kopje thee mogelijk te maken.

Thee1

Het leuke van deze tekening is dat het echt gaat over mijn kopje thee, over mijn situatie. Het water komt uit de Amsterdamse Waterleidingduinen, de stroom voor de waterkoker komt van de onder andere van de Nuon centrale (die overigens inmiddels is gesloten), die gestookt werd met kolen uit Colombia, opgeslagen in het Westelijk Havengebied. Ik hou van sterke thee met melk, dus de koe en de grote ligboxenstal en de tankwagen en de melkfabriek horen er ook allemaal bij.

In de linkerbovenhoek zie je de waterkringloop: zee, zon, wolken, regen. Dat is wat ik Thay in gedachten ook hoor zeggen: de wolk in mijn kopje thee. En dat is al indrukwekkend genoeg om bij na te denken. Toch voegt de tekening voor mij echt iets toe. Ik ben me meer bewust van al het werk en de enorme logistiek die erbij komt kijken om heet water, theeblaadjes en melk in mijn theeglas te laten belanden.

Iets vergelijkbaars gebeurde toen ik een zak gedroogde witte bonen bij de Turkse groenteboer had gekocht. Op de achterkant stond dat ze afkomstig waren uit Kirgizië. Kirgizië! Ergens in de voormalige Sovjet Unie. Dat was het enige wat ik ervan wist. Een beetje googelen wees uit dat Kirgizië een arm land is. Op foto’s zie ik indrukwekkende kale bergtoppen, en groene dalen met ronde, witte nomadententen. De bonen worden verbouwd op kleinschalige boerenbedrijven, vaak zonder machines, omdat olie te duur is en een paard beter betaalbaar. Dus dat is waar mijn witte boon vandaan komt. Ineens heb ik een beeld bij de omstandigheden waaronder die bonen zijn verbouwd. En voel ik wat een reis ze hebben afgelegd voordat ik ze afspoel en in een pan met water te weken zet. Net als het kopje thee, is ook de boon helemaal niet zo gewoon.

‘Dit voedsel is een geschenk van het hele universum, de aarde, de hemel, talrijke levende wezens en veel hard en liefdevol werken.’ Zo luidt de eerste zin van de vijf contemplaties voor een maaltijd. Dankzij de thee en de boon, dringt de inhoud van die zin beter tot mij door.